Neden Bazı İnsanlara Bedenimiz Daha Güçlü Tepki Verir?

Neden Bazı İnsanlara Bedenimiz Daha Güçlü Tepki Verir?

Hayatımıza giren herkes bizde aynı etkiyi yaratmaz. Bazen biriyle konuşurken oldukça sakin hissederken, başka birinin yanında kalp atışlarımız hızlanabilir, yüzümüz kızarabilir, midemizde bir hareketlenme hissedebilir veya dikkatimizi o kişiden uzaklaştırmakta zorlanabiliriz.

Üstelik bu yoğunluk her zaman ilişkinin süresiyle açıklanamaz. Bazen henüz çok az tanıdığımız biri bile beklenmedik ölçüde güçlü bir bedensel tepki yaratabilir.

Peki neden?

Çekim yalnızca düşünsel bir süreç değildir

Birinden hoşlandığımızı çoğu zaman düşüncelerimiz üzerinden tarif ederiz: “Onu merak ediyorum”, “Onunla konuşmak istiyorum” ya da “Aklımdan çıkmıyor.”

Oysa çekim aynı zamanda bedensel bir deneyimdir.

Bir insanla etkileşim sırasında beynimiz yalnızca onun söylediklerini değerlendirmez. Yüz ifadeleri, ses tonu, bakışlar, fiziksel yakınlık, koku ve dokunma gibi çok sayıda duyusal ve sosyal ipucu aynı anda işlenir.

Bu süreçlere otonom sinir sisteminin verdiği yanıtlar da eşlik edebilir. Kalp hızında değişiklik, terleme, kaslarda gerilme veya gevşeme ve nefes alışverişinin değişmesi bunlardan bazılarıdır.

Bu nedenle bazen zihnimiz henüz ne hissettiğimizi tam olarak tanımlayamadan önce bedenimizde bir değişiklik fark ederiz.

Tanıdık gelen şey neden güçlü hissettirebilir?

İnsan beyni yeni deneyimleri tamamen boş bir zeminde değerlendirmez. Geçmiş ilişkilerimiz ve öğrenme deneyimlerimiz, bugün hangi sosyal ipuçlarına daha fazla dikkat ettiğimizi etkileyebilir.

Bir bakış, belirli bir ses tonu, yakınlaşma biçimi veya iletişim tarzı geçmişte güçlü duygularla eşleşmişse benzer özelliklerle karşılaştığımızda daha hızlı tepki verebiliriz.

Burada önemli bir nokta vardır:

Tanıdık olan her zaman güvenli olan değildir.

Bazı ilişki örüntülerinin bize güçlü veya “çok özel” hissettirmesi, o ilişkinin bizim için sağlıklı olduğunu tek başına göstermez.

Yoğunluk ile yakınlık aynı şey değildir

İlişkilerde en sık karıştırılan deneyimlerden biri budur.

Bir insanın yanında çok güçlü bir heyecan yaşayabiliriz. Onu düşündüğümüzde bedensel olarak uyarılabilir, görüşmek için yoğun bir istek hissedebiliriz.

Ancak fizyolojik yoğunluk, duygusal yakınlığın ölçüsü değildir.

Yakınlık zaman içerisinde güven, karşılıklılık, sınırlar, tutarlılık ve birbirini tanıma yoluyla gelişir. Bedensel çekim ise bunların tamamından önce ortaya çıkabilir.

Bu yüzden güçlü bir kimya hissetmek ile güvenli ve karşılıklı bir ilişki kurabilmek birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

Bazen neden “aklım biliyor ama bedenim başka tepki veriyor” deriz?

Bir ilişkinin bizim için uygun olmadığını düşünsel olarak fark etmiş olabiliriz. Hatta ilişki bittikten sonra geri dönmek istemediğimizden oldukça emin olabiliriz.

Buna rağmen o kişiyi gördüğümüzde veya onunla ilişkili bir uyaranla karşılaştığımızda beklenmedik bir bedensel tepki yaşayabiliriz.

Bu durum mutlaka “Hâlâ onu seviyorum” anlamına gelmez.

Öğrenilmiş duygusal ve fizyolojik tepkilerin değişme hızı ile bilinçli değerlendirmelerimizin değişme hızı her zaman aynı olmayabilir. Bir ilişki hakkında düşüncelerimiz değişmiş olsa bile bazı çağrışımlar bir süre daha güçlü tepkiler oluşturabilir.

Bu ayrım özellikle ilişki sonrasında yaşanan kafa karışıklığını anlamlandırmak açısından önemlidir.

Bedensel tepkiyi bir emir değil, veri olarak görmek

İlişkilerde bedenimizi dinlemek değerlidir. Fakat her bedensel sinyali doğrudan bir karar olarak yorumlamak yerine şu soruyu sormak daha yararlı olabilir:

“Bu kişinin yanında bedenimde ne oluyor?”

Ardından ikinci soru gelir:

“Bu tepki, ilişkinin gerçekliğiyle ne kadar örtüşüyor?”

Çünkü güçlü çekim, güven anlamına gelmeyebilir. Kaygı mutlaka tehlike anlamına gelmeyebilir. Sakinlik de mutlaka sevgisizlik değildir.

Beden bize deneyimimiz hakkında önemli bilgiler sunabilir; ancak bu bilgiyi geçmiş deneyimlerimiz, duygularımız, ihtiyaçlarımız ve karşımızdaki kişinin gerçek davranışlarıyla birlikte değerlendirdiğimizde anlam kazanır.

Belki de ilişkilerde bedenimizi anlamanın amacı, onun her söylediğini takip etmek değil; neden tam da o anda, tam da o kişiye karşı böyle bir tepki verdiğimizi merak edebilmektir.